حواس پنجگانه كودكان

جام جم: بسیاری از والدین در بدو تولد فرزندشان، خصوصا اگر برای اولین بار بچه‌دار شدن را تجربه می‌کنند، در مورد حواس پنجگانه او دچار نگرانی می‌شوند و نمی‌دانند که سطح این حواس در چند ماهه اول زندگی، باید به چه میزان باشد. طی هفته‌های اولیه زندگی نوزاد، شما ممکن است در مورد خوردن، خوابیدن، گریه کردن و حتی اجابت مزاج او دچار سردرگمی شوید؛ اما در واقع تمامی احساسات کودک، وقتی که او با صداها، تصاویر و بوهای موجود در اطراف آشنا می‌شود، عمل می‌کنند. برای ما بسیار سخت است که بدانیم یک نوزاد، در ابتدای زندگی دقیقا چه احساساتی دارد؛ اما اگر شما توجه بیشتری به پاسخ‌های کودکتان به نور، صدا و لمس کردن نشان دهید، می‌توانید احساسات پیچیده‌ای را در او مشاهده کنید.

حواس پنجگانه كودكان

بینایی
نوزاد شما می‌تواند تنها در فاصله 8 تا 14 اینچی، بهترین دید را داشته باشد و وقتی دست‌های مادرو پدر را می‌بیند می‌تواند روی آن تمرکز کند. نوزاد شما می‌تواند اشیای دورتر را هم ببیند، اما تمرکز روی اجسام دور برای او سخت‌تر است. حتی نور تابیده شده از پنجره‌ای دور هم می‌تواند توجه فرزندتان را به خود جلب کند. بعد از چهره انسان‌ها، نور و حرکت، عواملی هستند که نوزاد تمایل به نگاه کردن به آنها را دارد. حتی خطوط ساده یک نقاشی که چشم‌ها، بینی و دهان را به تصویر می‌کشند هم می‌توانند توجه نوزادتان را به خود جلب کند. البته اگر به حد کافی به او نزدیک باشد، اگرچه دید فرزندتان عمل می‌کند، اما هنوز نیاز به تطابق دارد. خصوصا وقتی تمرکز از راه دور لازم باشد. حتی ممکن است به نظر برسد که چشم‌های فرزندتان در حین نگاه کردن حرکت می‌کند یا حتی برخلاف مسیر در حال چرخیدن است. این موضوع کاملا طبیعی است و ماهیچه‌های چشم کودک در ماه‌های آینده قوی‌تر و بالغ‌تر خواهد شد. نوزاد شما کاملا در تشخیص اختلاف رنگ‌ها مهارت دارد و این مهارت بیش از تشخیص رنگ‌های نزدیک به هم است. تصاویر سیاه و سفید یا اسباب‌بازی‌هایی که توجه کودک را جلب می‌کنند بیش از اجسام و تصاویری که رنگ‌های مشابه دارند، مفیدند.

تصاویر جالب برای نگاه کردن را در اختیار فرزندتان قرار بدهید، اما در این کار زیاده‌روی نکنید. در یک زمان، تنها یک تصویر کافی است و فراموش نکنید که به گردش بردن فرزند در طول روز، نیاز به تغییر مناظر را برای او تامین می‌کند.

شنوایی
بیشتر نوزادان، قبل از ترخیص از بیمارستان مورد تست شنوایی قرار می‌گیرند. اگر فرزند شما چنین آزمایشی را تجربه نکرده، خیلی مهم است که در ماه اول زندگی این آزمایش را در موردش اجر�� کنید. بیشتر کودکانی که مشکل کمبود شنوایی دارند، با یک آزمایش ساده، تشخیص داده می‌شوند.

در برخی موارد، کاهش شنوایی ناشی از عفونت یا شوک ناگهانی است که در چند ماهه اولی زندگی، چندان مشکل خاصی را ایجاد نمی‌کند؛ اما با افزایش سن کودک، ارزیابی قدرت شنوایی او اهمیت بیشتری می‌یابد.

نوزاد شما صداها را از وقتی که در رحم مادر است، می‌شنود. صدای ضربان قلب مادر، حرکات سیستم گوارشی و حتی صداهای خارجی ناشی از صدای مادر و دیگر اعضای خانواده بخشی از دنیای کودک قبل از تولد است.

وقتی فرزند شما به دنیا می‌آید، صداهای اطراف قوی و واضح می‌شوند. فرزند شما ممکن است با صدای پارس یک سگ در نزدیکی او تهییج شود.

سعی کنید به چگونگی پاسخ فرزندتان به صدا، توجه نشان دهید. صدای افراد، خصوصا مادر و پدر، یکی از موسیقی‌های مورد علاقه کودک است. نوزاد شما دیگر می‌داند که اینجا، جایی است که غذا، گرما و نوازش وجود دارد. اگر فرزندتان ناگهان شروع به گریه کند، خواهید دید که نزدیک شدن صدای شما به او، آرامش خواهد داد. ببینید که در حال صحبت با فرزندتان او در چه فاصله‌ای صدا را می‌شنود.

فرزند شما ممکن است هنوز نتواند دیدن و شنیدن را همزمان انجام دهد، اما حتی وقتی به جایی نگاه می‌کند، توجه زیادی به صدای شما در حالی که حرف می‌زنید، نشان می‌دهد.

در اولین ماه‌های زندگی، کودکان از گریه کردن برای ایجاد ارتباطات استفاده می‌کنند. پس از ماه‌های اول زندگی، شما توان تشخیص گریه‌های مختلف کودکتان را دارید و می‌توانید بفهمید که هریک چه مفهومی دارد. گاهی کودک گرسنه است، گاهی خسته است، گاهی نیاز به تمیز کردن دارد یا فقط دوست دارد که بغلش کنید. در این زمان‌ها در آغوش گرفتن فرزند،‌ خیلی مهم است. فرزند شما دوست دارد که صدایتان را بشنود، پس با او صحبت کنید و برایش آواز بخوانید.

اگر فرزندتان صدایی از خود در می‌آورد آن را تکرار کنید و منتظر باشید تا صدای دیگری از خود ایجاد کند. شما در حین صحبت کردن با دیگران قادر هستید درس‌های ارزشمندی در مورد صداها به کودک خود بدهید.

کودکان در این سن بهتر به صداهای بلند پاسخ می‌دهند. تحقیقات نشان داده که پاسخ دادن به کودک، قدرت کلامی او را تشویق می‌کند. شاید به نظر زود برسد، اما لازم است. در این زمان کودک به صدای موسیقی، زنگ و صدای موبایل هم علاقه خاصی نشان می‌دهد.

چشایی و بویایی
تحقیقات نشان داده که نوزادان تمایل بیشتری به طعم‌های شیرین نشان می‌دهند و با چشیدن طعم‌های تلخ و ترش به گریه می‌افتند. در 6 ماه نخست زندگی، کودک نیازمند تغذیه با شیر مادر است و پس از آن خوراندن غذاهای جامد به او آغاز می‌شود. چون کودکان طعم‌های شیرین را ترجیح می‌دهند، اغلب شروع کردن با سبزیجات شیرین مثل هویج یا سیب‌زمینی شیرین می‌تواند گزینه خوبی باشد. همین که فرزندتان شروع به رشد می‌کند، طعم‌های جدید و مختلفی به او پیشنهاد می‌شود که موجب می‌شود به محدوده وسیع‌تری از غذاها، علاقه‌مند شود.

اما در این سن و سال (یعنی در بدو تولد)‌، شما نباید خیلی نگران رشد قدرت چشایی فرزندتان باشید. شیر مادر (به عنوان بهترین غذا)‌ یا شیر خشک، کاملا مناسب فرزندتان است و باید از این نظر خیالتان راحت باشد.

چشایی و بویایی کودک در این سنین نیز همچون دوران نوزادی بوده و بیشتر مزه‌های شیرین را می‌پسندد لذا نگرانی در این خصوص، منطقی به نظر نمی‌رسد.

آیا باید نگران باشیم؟
اگر فقط می‌خواهید که حس اعتماد بیشتری به دست آورید که حواس پنجگانه فرزندتان درست کار می‌کند، می‌توانید یک سری تست‌های معمولی و غیرمعمولی را برای خود انجام دهید. یک پرتو نور کوچک را در مسیر خلاف خط دید فرزندتان و با فاصله‌ای کم از صورتش قرار دهید. کودک باید به سمت نور برگردد. اگر او مدت زیادی توجه خاص به قضیه نکرد، چندان نگران نباشید حتی یک نگاه کوچک به نور نشان می‌دهد که او می‌بیند. فقط در 4 تا 8 هفته، چشم‌های کودک شروع به دنبال کردن نور متحرک می‌کند. اگر چشم‌های فرزندتان به نظر چپ می‌رسد، با پزشک مشورت کنید. در موارد نادری، نیاز به مراقبت‌های خاص پزشکی وجود دارد. همچنین اگر چشم‌های فرزندتان به نظر ابری یا لایه‌دار به نظر می‌رسد، حتما به دکتر بگویید.‌ همچنین اگر هنگام تمرکز روی چیزی خاص، چشم‌هایش حرکت دورانی دارند باید حساسیت به خرج دهید.

بیشتر نوزادان، با شنیدن صدای بلند در اطرافشان، هیجان‌ زده می‌شوند. اگر می‌خواهید بررسی کنید که کودکتان می‌شنود، یک صدای بلند وقتی که پشت به فرزندتان ایستاده‌اید ایجاد کنید. کودک، ناگهان از جا خواهد پرید، اما اگر این کار را هم نکرد ناراحت نباشید. شاید این به معنای آن باشد که فرزندتان در حال تمرکز روی چیز دیگری است و به اصطلاح در حال حاضر، در این دنیا سیر نمی‌کند! سعی کنید این قسمت را در زمانی دیگر مجددا انجام دهید.

راه‌های دیگری برای مطمئن شدن در مورد حس شنوایی کودک هم وجود دارد؛ آیا او با شنیدن صدای شما، یکمرتبه گریه‌اش را قطع می‌کند؟ آیا او به صدای موسیقی پاسخ نشان می‌دهد؟ آیا صداهایی که دور از چشم او قرار دارد، توجهش را به خود جلب می‌کند؟

اگر نگرانی خاصی در مورد توانایی، بینایی یا شنوایی فرزندتان دارید حتما فورا با پزشک مشورت کنید. حتی در مورد نوزادان هم تست‌هایی وجود دارد که اگر لازم باشد، پزشک آنها را انجام خواهد داد. هر چه مشکل فرزند سریع‌تر کشف شود، درمان آن راحت‌تر خواهد بود.

اما با بزرگ‌تر شدن کودک، حواس رشد بیشتری می‌کنند. در سنین بین یک تا 3 ماهگی در هر لحظه که کودک بیدار باشد، محیط اطراف خود را حس می‌کند و با دیدن چهره اعضای خانواده، صداها و حس‌های روزمره، حس شادی و راحتی به او دست می‌دهد.

همان‌گونه که گفته شد نوزادان اشیا را خیلی ناواضح می‌بینند چرا که تنها از فاصله خیلی نزدیک قادر به دیدن درست اشیا هستند. دید مناسب 20‌/‌20 است و یک نوزاد دید 400‌/‌20 دارد. این تنها به فرزندتان اجازه می‌دهد که شما را در فاصله 8 تا 10 اینچی ببیند.

همین‌طور که کودک رشد می‌کند قدرت بینایی‌اش بهبود می‌یابد تا این که در 3 ماهگی قدرت تشخیص خطوط چهره افراد موجود در اتاق را دارد. چهره والدین، ازجمله علایق کودک برای نگاه کردن است. او همچنین دوست دارد به چهره خود در آیند نیز نگاه کند. حتی می‌توانید توجه کودک را به مناظر بیرون پنجره یا به عکسی که به دیوار آویخته شده جلب کند. قدرت تشخیص رنگ نیز در کودک، پیشرفت می‌کند و اسباب‌بازی‌های رنگارنگ‌ قدرت تشخیص رنگ را در او افزایش می‌دهد. بین 2 تا 3 ماهگی، کودک تمایل دارد به چیزهای متحرک نگاه کند و حتی تلاش می‌کند که به آنها دست پیدا کند و در واقع بین بینایی و دست‌های او ارتباطاتی شکل می‌گیرد. کودک از تماشای محیط اطراف، وقتی که در کالسکه نشسته و شما او را راه می‌برید، لذت می‌برد. بدانید که دنیا، کلاس درس فرزندتان است و چیزهای زیادی برای دیدن وجود دارد.

لامسه
مثل تمامی انسان‌ها، لامسه نیز حس بسیار مهمی برای یک نوزاد است. هنگام لمس کردن، کودک چیزهای زیادی را در مورد محیط اطراف یاد می‌گیرد. در ابتدا نوزاد تنها به دنبال راحتی می‌گردد، زیرا ‌ کودک قبل از تولد، مدت‌ها در جای گرمی قرار داشته، حال پس از تولد برای اولین بار با حس سرما آشنا می‌شود.

کودکان در وجود والدینشان به دنبال نوازش‌های آرام هستند و دوست دارند که در تماس با پتوی نرم، لباس‌های راحت و بوسه‌های عاشقانه والدین قرار گیرند.تقریبا با هر تماس کوچکی، نوزاد چیزهایی راجع به زندگی می‌آموزد. پس بیشتر او را در آغوش گرفته و نوازش کنید تا او حس کند دنیا، جای آرام و دل‌انگیزی است.

مدت زیادی طول نمی‌کشد تا کودک علاقه به لمس کردن چیزها پیدا کند. بین یک تا 3 ماهگی پیشرفت این حس در کودک کاملا به شما بستگی دارد، کودکی که در آغوش گرفته و بوسیده می‌شود، حس عشق را تجربه می‌کند و مطالعات نشان می‌دهد، کودکی که مورد نوازش قرار نمی‌گیرد، این حس در او تقویت نشده و پیشرفت نمی‌کند. تماس بدنی بین والدین و کودک، تاثیر مثبتی در رشد، فشار خون و سلامتی کلی کودک دارد.

به کودک خود اشیاء با زمینه‌های مختلف و جنس‌های متفاوت را معرفی کنید؛ نرمی پر، سفتی چوب و سرمای پنجره در یک روز زمستانی.

لازم است بدانید که تا 4 یا 6 ماهگی، کودک وقتی به چیز نزدیکی نگاه می‌کند، چشم‌هایش چپ می‌شود. این موضوع برای ماه‌های اولیه زندگی او کاملا طبیعی است. در پایان 3 ماهگی وقتی کودک، شما را می‌بیند چهره‌تان را تشخیص داده و لبخند می‌زند، اما اگر این حالات را در فرزندتان مشاهده نکردید، حتما با پزشک مشورت کنید.درخصوص شنوایی نیز، تحقیقات نشان داده که نوزاد صدای مادر را تشخیص می‌دهد و در 3 ماهگی به سمت صدا برمی‌گردد. به هر حال توجهات ساده در ماه‌های ابتدایی زندگی کودک مهم بوده و تشخیص زود هنگام مشکلات او می‌تواند به درمان قضیه کمک کند.
نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه